Ghosts in the time of Facebook

Repost from: Philippine Online Chronicles Buhay Pinoy Channel

Uso pa ba ang mumu sa panahon ng facebook? Nagiging passé na rin ba ang ghost stories tulad ng friendster?

Modern na nga raw ngayon kaya halos lahat ng kababalaghan at nakakatakot na kwento ay hinahanapan na ng scientific explanation. Bihira na rin siguro ang sleep-over at outdoor camping kung saan ang highlight ay ang kwentuhan tungkol sa multo. Text at babad sa internet na kasi ang uso ngayon. Kung sakaling may get together naman, madalas mga gadgets, lovelife at political ek ek ang topic.

Napakayaman sa kwento tungkol sa kababalaghan ang Pinoy. Isa tayo siguro sa mga lahing maraming alam namythological creatures. Walang panama ang mga ghosts, vampires, at werewolves ng mga dayuhan sa ating mga kapre, bungisngis, mananangal, ekek, tikbalang, tiyanak, at aswang (na napagkakamalan o naipagpapalit sa ibang halimaw tulad ng wakwak, balbal, kubot, tiktik, mansusopsop, at sigbin). Specialized din ang mga masamang espiritu tulad ng multong pasatsat (kung tawagin sa Pangasinan) na siyang nakabalot daw sa banig.

Naaalala nyo pa ba yung kwento tungkol sa “White Lady sa Balete Drive?” Noong college days namin, nagtapangtapangan kami at sinubukan naming dumaan doon sakay ng Ford Laser ni Rob pauwi sa apartment nila sa QC. Kakatapos ng gimik naming sa Greenhills noon. Palibhasa puro kami lalaki at medyo nakainom na rin kaya napagtripang i-explore kung meron ngang multo doon. Walang aircon yung kotse kaya ramdam namin yung lamig ng hangin. Madilim ang daan noon at tila tinatago ng mga dahon at sanga ng mga puno ang liwanag ng buwan. Hindi madrowing ang mga mukha namin pagkadaan dun. Lahat tahimik at nagpapakiramdaman. Wala kaming nakitang white lady pero nakakakaba nga kasi minsan mapagbiro ang imahinasyon lalo na’t iniisip namin na baka masiraan yung sasakyan sa daan at magpakita nga yung mumu.

Kung tungkol sa multo ang paguusapan, sikat ang Baguio dahil sa iba’t-ibang lugar tulad ng Diplomat Hotel, PMA grounds, Teachers Camp at ang Loakan Road. May eerie effect kasi yung lugar- malamig, foggy at mula pa noong panahon ng Americano ang mga kinakatakutang buildings na nandun. Sikat din ang mga lugar na sinasabing haunted dahil sa kalumaan nito. Nandyan ang Malinta tunnel sa Corregidor, Intramuros sa Manila, Ruby Hall at Valentine Hall ng Central Philippine University sa Iloilo at ang UST Main Building kung saan ako naglagi ng apat na taon noong kolehiyo.

Sumikat din ang mga nakakatakot na pelikula at TV show noon. Kung mapanood mo uli ngayon sasabihin mo nga corny o baduy. Inaabangan at kinakatakutan ang Pinoy Thriller (with matching mala-LSS na intro: “Ano ang nasa dakong paroon, bunga ng malilikot na pagiisip, likha ng balintataw o halaw mula sa daigdig ng kababalaghan…di kayang ipaliwanag ngunit alam mong magaganap…”) at Regal Shocker. Sa pelikulang Pinoy naging sikat yung Patayin sa Sindak si Barbara, Halimaw sa Banga at Shake, Rattle and Roll (na nasobrahan na yata sa sequels). Ang mga hinding hindi ko makalimutan na pelikulang Ingles noon ay The Exorcist (kung saan umikot ang ulo ni Linda Blair), Evil Dead, Amityville at Stir of Echoes.

Dinadaan na lang kasi sa digital effects ang shows and movies ngayon pero yung mga plot ay halaw sa mga lumang kwento. Pati mga vampire stories ngayon puro patweetums na lang tulad ng Twilight movie series at Vampire Diaries. Umuso sandali si Sadaku at mga iba pang Japanese and Korean horror kaso nagfizzle out din.

Marahil demystified at trivialized na ang mga multo at mga kwento tungkol dito sa panahon ngayon. Natawa nga ako nung may binalita sa Balitang Amianan nung isang araw na may aswang sa Malasiqui, Pangasinan ayon sa mga nainterview nilang mga residente. Ngunit hindi ko maisantabi ang mga pinamahaging personal experiences ng aking mga followers and friends sa twitter at facebook.

Kwento ni Regiele: “When I was working in a call center, I used to stay in a female dormitory. There was this time when I was alone and I woke up at 3am. I was surprised to see the shattered pieces of glass mirror which were scattered all over the room. This was a big glass mirror but I never heard anything at all when it fell on the floor. The wind could not knock it down as the mirror was big and heavy. No one could have entered the room and break it because the room was locked inside. At that instant, I looked at the window and saw what seemed to be an old man at our gate. I swear he was staring at me. When I looked back again, he was gone in a split second.”

Si Mylls naman nagpost sa facebook wall ko at nagkwento tungkol sa closest encounter nya sa multo noong second year college siya. Mga alas otso ng gabi daw noon sa barangay Pogo, Calasiao, Pangasinan. Nakakita siya ng white lady na naglakad patungo sa kanya. Mukha daw madre na walang mukha. Lumulutang ang multo ngunit dinig na dinig ang yapak nito. Sa takot nabuhat nya ang mountain bike na dala nya habang mabilis na binaybay ang kawayang tulay na umuuga-uga.

Tungkol sa kapre naman ang kwento ni Becca Jane. This year lang daw ito. Hindi daw nya makakalimutan ang nangyari sa hipag nya na siyang sinaniban ng kapre. Ayaw niyang maniwala nung una pero nung actual nyang nakita ang pangyayari naniwala din siya. Nakakatakot talaga ayon sa kanya. Ang hipag niya ay may open na third eye at nakakakita ng multo.

Sabi naman ni Grace na taga barangay Pantal, Dagupan City na noong April 4, 2001, alas dos ng madaling araw nakahiga sila ng ate nya sa sala. Naalimpungatan siya at nagkaroon ng premonition na magbrobrowout. Pagkaraan ng ilang minuto, nagbrownout nga. Narinig nya na parang may taong nagbukas ng bahay nila (sarado yun kasi nilock ng mommy niya bago umalis). Pumasok yung inakala nyang tao na may maingay na footsteps at parang may kadena at takong yung sapatos. Nakakumot si Grace ngunit nakita nya ang anino na huminto sa tapat niya. Nung una akala nya nananaginip siya ngunit nagulat kasi tinanong ng ate nya kung sino yung pumasok. Hindi nila pinansin yun at pagkaraan ng kalahating oras, dumating yung mommy nila at binuksan pa ang pinto gamit ang susi.

May multo pa ba sa panahon ngayon? Oo. Bahagi na kasi ito ng ating kultura at hanggat may magkwekwento at naniniwala dito. Ang mga multong ito ay maaaring mga mahal natin sa buhay na yumao na at nanganagilangan ng dasal. Pwede ring mga sinanunang tao na siyang nagpapaalala ng history ng lugar. Ito rin ay pwedeng kathang isip o matinding imahinasyon lamang o di kaya panakot lang ng ating magulang at mga nakakatanda. Maniwala man tayo sa multo o hindi, ito ay nagpapakulay sa ating pagka-Filipino at nagpapaalala kung gaano kasarap at kahalaga ang mabuhay.

Photo courtesy of WikiPilipinas.org

Happy Birthday Luke!

Repost from Threesaints' Friendster Blog

How does one describe a glorious sunset? Or the meticulous metamorphosis of a caterpillar into a majestic butterfly? Or the exquisite transformation of double helixes to become a unique individual?

Beyond words. Beyond realms.

If I were God, Luke is one of my greatest treasure and masterpiece. Could I describe the moment as life unfolds?

Beyond words. Beyond realms.

Cosplay in the Philippines: Conversations with a Pinay Cosplayer

Repost from: Philippine Online Chronicles Buhay Pinoy Channel



As a boy, I used to dress up and pretend I was Superman. On weekends, I would wear my favorite blue shirt and slip on my red brief over my pajamas. I would rummage through our closet for a towel, drape it on my back and use it as a cape. I tried so hard to look like my idol that I even wore “kiss-me” locks like Christopher Reeve. I’d fly off chairs and jump off flight of stairs. I was the Man of Steel! Want to know what my green kryptonite was? It was the unfinished homework that my maternal grandmother, Mamang Manding would follow me around with. But oh boy, it was so much fun playing dress-up and make-believe! It was well worth the bruises, sprains and aches from falling and stumbling.

When I got tired of being the “Red Blue Blur,” I became Sho Kosugi!  Watching so many karate and ninja movies at Jade Cinema in Dagupan City made me want to be a ninja. My friends and Iwould wear t-shirts over our heads with the hole for the neck that would reveal only our eyes. The sleeves were knotted together to keep the shirt from falling off. We improvised nunchucks from Johnson’s baby powder containers and plastic rope. Our katanas were bamboo poles, rattan stick or rolled-up newspaper. Our shurikens were folded scrap paper. We fluttered like butterflies as we climbed trees and hid in dirty crevices. We would sprinkle powder as our metsubushi. Then, poof! -- we were gone!

Pinoys like to mimic their idols – real or fictional. They wear costumes, role-play and emulate their idols’ actions and mannerisms.

Birthdays, United Nations celebration and Halloween used to be the only occasions we could “legitimately” strut about in costumes. Today, children and adults dress up and cosplay for different events. Companies even employ cosplaying as part of their marketing strategy.

My knowledge of cosplay was once only through comic magazines and the internet. This changed recently when on the Rayos Clan page in Facebook, I came across Winnie Rayos-Dimanlig, a distant relative who has a cosplaying daughter named Monique. Within days, I had set up an email interview with Monique.

Monique Dimanlig aka “Geisha Girl” started cosplaying in 2008. According to her, cosplay originated in Japan. It’s where anime (Japanese animation) and manga (Japanese comic books) came from. As people started going to conventions dressed up as their favorite characters, they soon attracted attention and generated interest. The practice eventually spread overseas and became a global phenomenon. With the rise of anime in the Philippines, it was inevitable that cosplay would also begin and flourish here.

What attracted Monique to cosplaying is the opportunity to portray a character. After all, most everyone wants to be his or her favorite movie, literary, video or cartoon character. The appeal of cosplay is that you get to BE that character. Evident in her monicker -- Geisha Girl -- Monique’s favorite cosplay is Geiko (geisha). It has since become her trademark, the character she is now well-known for among cosplaying circles.

Unforgettable for Monique is winning a competition for the first time. It was during Ame 8^th Avenue in 2008; it was also her second attempt to cosplay and to “catwalk.” She confessed she was perfectly happy just to compete.“The other contestants were so amazing, really incredible, so winning was really unexpected,” she exclaims.

Another hard to forget experience took place during theMangaholix event in 2009. Struck by what she calls as Murphy’s Law, she had a costume fail. Dressed asSorceress Edea from Final Fantasy VIII, she wore a gigantic arch which unfortunately fell apart in the middle of the convention. “There was practically no saving it but as professional artists say, the show must go on,” she laughs.

Monique loves cosplaying so much that her only regret is not having co-splayed sooner.

I asked who her favorite cosplayer is and who she thinks is the icon of cosplaying in the Philippines. At first, she demurred, saying she would have a hard time picking a favorite cosplayer. In the two years she has been in the cosplay scene, she had seen so many people and so many “amazing,amazing” cosplayers, both in the Philippines and around the world. Eventually, she lets on that she holds in high esteem the legendary Kaname from Japan. As far as cosplay icons in the country go, she believes Alodia holds the distinction. Alodia Gosiengfiao, Animax's first ever Levi's Kawaii girl winner in Mad Mad Fun remains the most famous and iconic Filipino cosplayer.

Monique plans to continue cosplaying with traditional characters. But she is capable of breaking the pattern every now and then to try something new.

Her dream cosplay is to become a perfect geiko. By that she means a genuine hikizuri (geiko kimono), with the perfect wig, accessories and make-up -- the works! 

Cosplaying is at once a hobby and passion for Geisha girl. She admits that she really doesn’t earn enough from it to call it work. She would give anything, though, to make it her full-time career, she gushes. But right now, she only gets paid for appearances on TV and magazine articles and interviews. 

Her advice to people who would like to try cosplay is for them to find the character that they would truly love to be.“It’s not about going with the trend or what’s popular. It all comes down to who they feel they want to be and want to portray.” For her, each convention she goes to is like a massive stage. “When people look at you, they should see the character you ought to be,” she asserts. 

When not cosplaying, she adopts a fashion style she describes as “hyper-trendy.” She favors Shibuya-style or Korean pop style clothes, as she loves to dress up and have fun. 

The latest cosplay event where she sashayed as her favorite character was at the Cosplaymania X in the SMX Convention Center, SM Mall of Asia last October 2, 2010. A portfolio of Monique in cosplay can be found on her deviantart, multiply, and facebook page which she updates regularly.

Photo credits to Monique Dimanlig

___

Simon Francis Blaise R. Vistro wants to be known as SiRVis (an amalgamation of his name, profession as a teacher and penchant for service). He is a polymath wannabe in the fields of training and education, civic voluntarism, sports, arts, travel and social networking. Born and raised in Dagupan City, he is a staunch advocate of the preservation of Pangasinan language, arts, and culture.

Major major celebration of National Heroes Day

Repost from: Philippine Online Chronicles

“Sino-sino ang mga kilala mong bayani?”

Ito ang aking tanong sa iba’t-ibang taong nakakasalamuha ko. Ito rin ang nilagay kong status sa Facebook ko. Gusto ko kasing malaman kung kilala ng karamihan ng mga kababayan natin ang ating mga bayaning nagbuwis ng sariling buhay para sa minamahal nating bansang Pilipinas. Ito na rin ang aking paraang ipagdiwang ang Pambansang Araw ng Bayani -- ang gunitain at kilalanin ang kadakilaan nila.

Ang “generic” na kasagutan sa aking tanong ay si Dr. Jose P. Rizal. Salutatorian naman siAndres Bonifacio. Sabi ko ang daya naman puro silang dalawa na lang lagi ang sikat. May sarili na nga silang ‘araw’; Nobyembre 30 kay ‘May-pagasa’ at Disyembre 30 kay ‘Laong Laan.' Idol si Pepe kasi makulay ang “lovelife” nito at gradweyt nga naman ito ng Ateneo. Napakahusay pa nya at maihahantulad sa mga banyaganggeniuses tulad nila Einstein, Da Vinci at MacGyver. “Winner” naman si Supremo kasi simple lang siya, galing sa mahirap na pamilya at palaban pa! Pangmasa ang appeal nya. Ito rin ang dahilan kung bakit idineklara ang huling Linggo ng Agosto bilang Pambansang Araw ng mga Bayani (National Heroes Day) sa bisa ng Batas 3827 ng taong 1931. Naisip siguro ng may-akda ng batas na karapatdapat na magbigay pugay at maalala ang ibang bayani at may sariling araw na si Jose Rizal at Andres Bonifacio. Ito rin ay para mabigyan liwanag ang mga Pinoy na mayaman at mahalaga ang ating kasaysayan. Na ang mga bayani ay malaking haligi ng ating pagkaFilipino at karapatdapat tularan upang maging mabuting mamayanan. Ngayon, dahil sa bisa ng “Holiday Economics Law” ang Pambansang Araw ng mga Bayani ay ginaganap tuwing huling Lunes ng Agosto.

Sa pagsagot sa aking katanungan, ako’y nakatanggap ng sari-saring sagot. Dahil ang Pinoy ay mahilig sa katatawanan, marami rin ang sumagot ng kalokohan sa aking tanong. Naalala ko tuloy yung mga lumang “jokes” noong nasa high school pa ako. Sino ang seksing bayani? Si Techie Agbayani. Sino ang mag-amang bayani? Bayani Casimiro Sr. at Bayani Casimiro Jr. Sino ang bayani na may kapatid na ‘Bagets’? Hero Bautista. Sino ang pinakabayani sa lahat? Bayani Agbayani!

Hindi bayani ang unang Filipinang na-feature sa Playboy. Hindi bayani ang nagpauso ng mala-national anthem na song and dance hit noong 2003 na ‘Otso Otso.' Hindi rin kasama dito ang dating MMDA Chairman na tumakbo bilang bise president. Transformer siya, hindi bayani. Lalong hindi bayani ang utol ni Mayor Bistek o kaya yung first “Grand Questor” at dating kalove team ni Sandara Park. Hindi rin kasali ang tinaguriang “Fred Astaire of the Philippines” at ang kanyang anak na si “Prinsipe ng Kahilingan." Bayani lang sila sa pangalan. Ang sukatan ng pagiging bayani ay sa kanilang kakaibang ginawa para sa bayan. Hindi lang dugo’t pawis ang ibinigay ng mga ito kungdi prinsipyo at buhay.

Bakit tila hindi natin kilala ang ibang mga bayani? Alam lang natin na may walang pasok kapag National Heroes Day. Malling na naman ang gimik natin, outing sa probinsya o kaya sa Hongkong kasi long weekend ito. Bakit nga ba parang ‘Da Who’ sila sa ating kaisipan? Marahil ay tulog tayo nung itinuro ng iyong guro sa APan ang mga bayaning ito. Siguro binalewala lang natin ito at mas mainam bilangin ang wrong grammar at mannerism ni Ma’am. O kaya abala tayong parang “Matrix” na umiiwas sa ‘talsik laway’ ni Sir. Mas “memorized” natin ang mga kaganapan sa showbiz. Naglipana ba naman ang mga showbiz talk show at teleseryeng inaabangan. Mas sikat ka nga naman kapag alam mo ang latest sa “The Buzz” at sa Ruby o Rosalinda. Wala nga namang panama kila Dingdong Dantes, Piolo Pascual, Judy Ann Santos at Marian Rivera sa kasikatan ang mga “forgotten heroes”. Binaon na ba natin sila sa limot o sadyang hindi natin alam kung sino sila? Hindi na ba natin sila binibigyan ng kahalagahan kasi bahagi na sila ng nakaraan? Kilalanin natin ang ating mga pambansang bayani. Pagaralan at ipagbunyi ang kanilang katapangan at kagilagilalas na kuwento ng buhay nila.

Huwag mong sabihin hindi mo kilala si Magdalo (Hindi yung grupo ng mga sundalong mahilig sa mga hotels). Baka hindi mo alam, si Miniong (tawag sa kanya nung bata pa siya) ay isa sa mga haligi ng Katipunan at unang presidente ng ating bansa (pinakabatang presidente-29 taong gulang at ang may pinakamahabang buhay- 94 taong gulang nung namatay). Siya ang nagdeklara ng ating kalayaan noong Hunyo 12, 1898. Siya yung nasalimang pisong papel na drinowingan mo noong 90’s ng shades at nunal at para magmukhang Randy Santiago. Tama ka. Si Emilio Aguinaldo ang tinutukoy ko.

Sino ang nagsulat ng constitution para sa Unang Republika ng Pilipinas noong 1899-1901 na siya ring sinasabing “utak ng Katipunan”? Mahirap matandaan ano? Pero kung sabihin kong siya yung lumpong bayani o kaya’y tinawag na “Sublime Paralytic”, mas makikilala natin si Apolinario Mabini. Nakakalungkot na mas naalala natin siya dahil sa kanyang kapansanan kaysa sa kanyang kagalingan at kadakilaan.

Ang susunod na bayani ay ang birthday boy ngayong Agosto 30 (National Heroes Day ngayong taong 2010). Siya ay idolo ng mga journalists sapagkat siya ang founder ng Diariong Tagalog at naging editor ng La Solaridad. Kilala bilang Plaridel na siyang pen name nya, si Marcelo H. Del Pilar ay isa sa mga lider ngPropaganda Movement isang grupo ng mga bayaning manunulat na ang kanilang mga isinulat ay siyang naging inspirasyon ng Philippine Revolution.

Pambansang bayani din ang Mindanaoan na si Sultan Dipatuan Kudarat. Siya ay kinatakutan ng mga Kastila. Hindi nya pinasakop ang kanyang lugar. Alam mo yung Spoliarium? Hindi yung kanta ng Eraserheads ha kungdi yung malaking painting sa may National Museum. Si Juan Luna ang lumikha nito. Isa siyang Ilocano at ‘ka-berks’ ni Jose Rizal. Mayroon din mga babaeng bayani: si Gabriela Silang ang unang babaeng nag-aklas laban sa mga Kastila at si Melchora Aquino o Tandang Sora, ang ina ng KKK at bayani na nasa ‘singkong duling’. Isama na rin natin si Gregoria de Jesus ang ginang ng Supremong Andres Bonifacio na nagtatatag ng tsapter ng kababaihan ng Katipunan.

Kamakailan, lumabas ang pangalan ni Tarik Soliman.  Siya daw ang batang-batang Pilipino na taga-Macabebe, Pampanga, na namatay sa pakikipaglaban sa mga Kastila sa Battle of Bangkusay noong 1571.  May mga talang nagsasabi na siya ng kaunaunahang martir ng paghihimagsik laban sa dayuhan.

Marami pang ibang bayani. Kasama dito ang mga namatay ng hindi man lang nabigyan ng pagpugay o kaya ay nakilala. Magbasa tayo ng libro ng kasaysayan, magsearch sa WikiPilipinas o Filipiniana.net at palawigin ang ating kaalaman at pagmamahal sa Inang Bayan. Bigyan mo kasi ng pansin ang mga pangalan ng mga kalye at bayan. Kadalasan sa isang bayani ipinapangalan ang mga yan. Tingnan mo ang pera mo bago gastusin.

Nandyan ang mga mukha ng mga bayani. Nawa’y ang Pambansang Araw ng mga Bayani ay magsilbingpaalaala sa mga ginawa ng mga bayani ng Pilipinas pati na rin upang hikayatin ang mga nakababatang henerasyon upang tularan ang karakter ng mga taong ipinaglaban ang bayan. Ang selebrasyon na ito ay bahagi rin ng pagdiriwang ng Cry of Pugadlawin. Enjoyin natin ang holiday! Ipagdiwang natin ang Pambansang Araw ng mga Bayani ng “major major” (bonggang bongga) sapagkat ito ay narararapat para sa ating mga bayani.

Ang Tabo: Proudly Pinoy

Reposted from: The Philippine Online Chronicles Buhay Pinoy Section.

Tayong mga Pinoy ay sadyang matalino at malikhain. Magaling tayong gumawa ng paraan lalo na kapag kinakailangan. Filipino ingenuity kumbaga. May isang bagay na matatagpuan sa ating bahay na siyang maihahantulad sa katangiang ito ng Filipino. Ito’y tan-ta-ran-tan-tan (sound effect)… ang tabo.

Oo, tabo. Ang bagay na kung wala ay mahihirapan tayong gawin ang maraming bagay at tila kulang ang ating buhay. Sinasalamin nito ang ating pagkaFilipino saan lupalop man tayo ng mundo. Ito na rin marahil ay kabilang sa ating kaugalian at kultura. Mahirap o mayaman man ay gumagamit ng tabo. Sabi nga nila, siguradong Pinoy ka kung may tabo ka sa banyo. Ito’y isa sa mga tinaguriang bagay na ‘onli in da Pilipins’. Ito ay dipper o water scooper para sa mga Ingleserang Pinoy (na kung akalain mo ay parang hindi marunong magsalita ng sariling wika), ‘kaor’ sa aking kinagisnang salitang Pangasinan, ‘tako’ sa Ilocano, ‘kabo’ sa Bisaya, at simpleng ‘tabo’ para sa karamihan ng Pinoy.

Ito ay kadalasang gawa sa plastic. Minsan ito ay aluminum, tin o bakal. Ang tabo ay maaaring bilhin sa mall, tiangge at bangketa, “rolling store” ng isang maglalakong umiikot sa bahay-/bahay, kasama ng relief goods noong bagyong Ondoy at Pepeng, o kaya’y napanalunan sa ‘roleta ng kapalaran’ sa perya. Pwede na ring tabo  yung lata ng gatas ni James, plastic na pinaglagyan ng payborit mong Stick ‘O, kaserolang hindi na mahanap yung takip, disposable cup ng paborito mong fastfood chain (lalo na kung walang tissue at inabutan ka ng matinding tawag ng kalikasan sa may mall) o yung gallon na may hawakan (automatic pa ang refill tulad sa CR ng mga babae sa QC Hall of justice ayon sa tweet in @cesdrilon)

Maraming gamit ang tabo. Hindi lang ito ginagamit tuwing maliligo, maghuhugas ng kamay o puwet at pandilig ng halaman. Bukod dito, pwede itong maging lalagyan ng sabon, shampoo at conditioner. Sa may kanto namin, ito ay ginagamit na pantagay ng mga tambay at lalagyan ng tinimplang ‘chaser’ o kaya ginagawang ice bucket. Ito ay ginagamit na pinagiinuman ng tubig poso pagkatapos ng ‘salong’ o pick-up games ng basketball sa may maalikabok na basketball court. Madalas din itong gamitin bilang baso habang nagsisipilyo. Pinaglalagyan ito ng mainit na noodles (expired na pero pwede pa daw kainin) na galing sa ‘pakurong’ o pinambili ng boto ng mga politiko noong eleksyon. Ito rin ay upuan ni Manang Ising habang naglalaba. Baso ito para kay Mang Gil habang naghihintay ng rasyon ng tubig. Tuwing lamay, ito ay lalagyan ng ‘tong’ mula sa ‘Lucky Nine’ at ‘Pusoy Dos’. Dito rin inilalagay ni Atsi Cora yung barya nya habang naglalaro ng ‘Tong Its’ buong araw. Pinangtatakal din ito ng bigas, bagoong o suka kung bibili ka ng tingi sa iyong suking tindahan. Pinangsasadok din ito ng mainit na sabaw ng ‘kaleskes’ na specialty ng Dagupan, ‘sinanglaw’ ng Vigan at pampabatang bulalo. Pinambabato ito ni misis kay mister na inuumaga ng uwi. Siguro tabo na ngayon ang binabato kse mahal na ang plato. Tool box ito at lalagyan ng pako, turnilyo at toks ng karpinterong si Kuya Paquing. Dito binababad ang ‘bimpo’ sa maaligamgam na tubig na siyang ipampupunas sa batang nilalagnat para pababain ang temperature. Tuwing tag-ulan, itinatapat ito sa butas ng bubong kung saan sinasalo nito ang tubig ulan. Pansamantalang aquarium ito sa pet shop at paso sa plant shop. Dito kumakain si Spotty at si Miming, ang aming aso at pusa. Pangsandok din ito ng kanin at ulam tuwing ‘poncia’ at malaking handaan sa probinsya. Ashtray din daw ito tuwing inuman session comment ni Wenax facebook ko. Aba’y ginagamit din pala ang tabo sa pagrampa sa isang fashion show. Dito binababad ng mga alahera ang alahas sa suka para malaman kung peke ito o hindi. Pinaglalagyan ito ng bulaklak ng Rosal na pinitas ni Mama sa aming hardin. Ito ay sombrero ni Luke habang naglalaro at nagkukunyaring bumbero. Ito ay arinola ni Mamang Manding nung buhay pa siya. Ginagawa din itong metaphor at halimbawa ng mga matatanda habang nangangaral sa mga kabataang lakwatsera at hindi nagpapaalam: “Kung tabo nga ay hinahanap, ikaw pa kaya?”

Napakahalaga para sa atin ang tabo. Nakasulat sa Definitely Filipino facebook page na hindi kumpleto ang pagligo kahit may shower kung walang tabo. Minsan kahit may basag at butas na ito, hindi pa pinapalitan at gustong gusto pa nating gamitin. Kaysa palitan ang butas na tabo, tinatapalan na lang natin ito ng Vulca Seal. Sa dami ng gamit nito, para itong niyog na tinaguriang “tree of life”. Samakatuwid ang tabo ay matatawag na “cup of life”. Ang tabo ay kulturang Pinoy at prinsipyong pinaglaban ni Amador Bernabe, isang migranteng manggagawa sa Australia na natanggal sa trabaho dahil sa paggamit ng improvised tabo. Mahiwagang tabo ito para sa Anak ni Kulapo. Hinahanap niya ang kakaibang sarap na dulot nito kahit sangkatutak ang tissue at kahit merong gripong panghugas sa ilalim ng inuupuang inidoro. Kahit ang mga sosyal at pinakamayaman na pamilya ay gumagamit na tabo. Simbolo din ito ng kaugaliang kalinisan ng Pinoy. Ang paggamit ng tabo ay mahusay na paraan upang makatipid ng tubig.

Bukod sa kaugalian at nakasanayang gawain, bahagi din ng kasaysayan at literaturang Filipino ang tabo. Tuwing Pista ni San Juan ito ay paboritong gamitin para sa tradisyonal na ‘basaan’. Noong sinaunang panahon ang diyos ng ulan at hangin ay tinatawag na Anitong Tabo. Sa El Filibusterismo ni Rizal, ang bapor na inihahambing sa pamahalaan ay Bapor Tabo. Ang tabo noong panahon ng ating lolo’t lola ay gawa sa kawayan o bao ng niyog at ang banga na nasa batalan ang siyang lalagyan ng tubig.

Kung ako ang masusunod, imumungkahi ko na ang tabo ang gawing ‘pambansang bagay o gamit’.  Isasama ko ito sa hanay ni Manny Pacquiao, ang pambansang kamao; Philippine eagle na siyang pambansang ibon; at Eat Bulaga ang pambansang palatuntunan tuwing tanghali.

Ang tabo ay parang Pinoy. Iba’t-ibang uri at yari, matatagpuan kung saan-saan (Ayon sa Tabo Travel Troupe, ito ay metapora para sa Filipino diaspora), versatile, magaling sa multi-tasking, maabilidad, maasahaan, malinis, at maraming pakinabang at gamit.

Mahalin natin at ipagmalaki ang tabo. Sapagkat ang tabo ay proudly Filipino.

Photos: Edited from Tabo Travel Troupe.